Motorun Sessiz Koruyucuları: Contalar Ne İşe Yarar, Neden Bozulur?

Bir otomobilin motorunu binlerce derecelik sıcaklıkta ve devasa bir basınç altında çalışan kapalı bir düdüklü tencereye benzetebiliriz. İçerideki yağın suya, suyun yağa veya havanın dışarıya karışmasını engelleyen yegâne unsur, metal parçaların arasına sıkıştırılmış o incecik contalardır. Sanayide sıkça duyduğumuz "conta yakmak" veya "yağ kaçırmak" gibi moral bozucu durumların başrolünde hep bu sessiz koruyucular vardır.

Korkulu Rüya: Silindir Kapak Contası

Motor bloğu ile silindir kapağı arasındaki sızdırmazlığı sağlayan bu parça, aracınızın en kritik contasıdır. Aracın hararet yapması (soğutma suyunun eksilmesi veya fan açmaması gibi nedenlerle) sonucunda motor bloğu aşırı ısınır ve bu conta kelimenin tam anlamıyla "yanarak" erir veya deforme olur.

Silindir kapak contası yandığında, motor yağına su veya soğutma suyuna yağ karışmaya başlar. Yağ çubuğunu çektiğinizde tahin renginde, köpüklü bir sıvıyla karşılaşıyorsanız veya egzozdan yoğun beyaz duman atılıyorsa büyük ihtimalle contayı yakmışsınız demektir. Bu arızanın işçilik maliyeti oldukça yüksektir.

Motor Üstünde Terleme: Külbütör Kapağı Contası

Kaputu açtığınızda motorun en üst plastik veya metal kapağının etrafında yağ sızıntıları, "terlemeler" veya kurumuş yağ tortuları görüyorsanız, külbütör (eksantrik) kapağı contanız özelliğini yitirmiş demektir. Sürekli sıcak-soğuk döngüsüne maruz kalan kauçuk yapılı bu conta, yıllar içinde taş gibi sertleşerek sızdırmazlık özelliğini kaybeder.

Bu sızıntılar sadece motorun kirli görünmesine neden olmaz; sızan yağ sıcak egzoz manifolduna damlarsa kabin içine ağır bir yanık yağ kokusu dolmasına veya buji yuvalarına dolarak aracın teklemesine yol açabilir.

Yere Damlayan Yağın Sorumlusu: Karter Contası

Aracınızı park ettiğiniz yerden geri çıkarken yerde taze yağ damlaları görüyorsanız, gözler motorun en alt kısmında bulunan yağ karterine çevrilmelidir. Motor yağının depolandığı bu havuz ile motor bloğu arasındaki karter contası, zamanla veya aracın altını sert bir şekilde vurmanız sonucunda sızdırma yapabilir.

Karter bölgesindeki kaçaklar sinsi ilerler. Yağ seviyesi azar azar düştüğü için fark edilmezse, uzun vadede motorun yağsız kalarak çok daha büyük mekanik hasarlar almasına zemin hazırlar.

Performans Düşüklüğü: Emme ve Egzoz Manifold Contaları

Motora giren temiz havayı yönlendiren emme manifoldu ve atık gazı dışarı atan egzoz manifoldu da özel contalarla yalıtılmıştır. Emme manifoldu contasındaki bir yırtık, motorun dışarıdan düzensiz hava (kaçak hava) emmesine neden olur. Bu da aracın rölantide titremesine ve çekişten düşmesine yol açar.

Egzoz manifoldu contasındaki kaçaklar ise çiğ gaz kokusunun araç içine sızmasına ve gaza bastığınızda traktör benzeri bir ses çıkmasına sebep olur.